Văn học nước ngoài trong Ngữ Văn lớp 6 đến lớp 9

136 Lượt xem

Môn Ngữ Văn là một môn học với các văn bản là các loại hình sáng tác, tái hiện lại cuộc sống con người, xã hội qua từng thời kỳ lịch sử. Phương pháp sáng tác văn bản đã thông qua sự hư cấu, nội dung và đề tài đều được thể hiện bằng ngôn ngữ của tác giả, gọi là ngôn từ nghệ thuật. Tác giả đã tận dụng cái tài sử dụng ngôn ngữ của mình để phản ánh triệt để đời sống xã hội, con người qua từng giai đoạn.

Gíao dục Việt Nam luôn hướng đến sự toàn diện, không chỉ là dạy tri thức, nuôi dưỡng nhân tài mà còn góp phần quan trọng trong việc hoàn thiện nhân cách con người. Môn Ngữ Văn trong nhà trường cũng vậy bằng cách cung cấp cho học sinh những kiến thức cơ bản về Văn học Việt Nam và Văn học nước ngoài góp phần làm tăng vốn hiểu biết của các em về văn hóa, lịch sử, con người Việt Nam với thế giới. Đặc biệt hơn là, ngày nay bộ môn Ngữ văn đang có những xu hướng thay đổi cách dạy, cách học, chương trình giảng dạy, nội dung bài học phù hợp với xu thế của thời đại.

>> Tham khảo thêm: Để trở thành một gia sư giỏi thì cần phải có những phẩm chất gì?

1. Tổng quan về Văn học nước ngoài môn Ngữ Văn lớp 6 đến 9

Văn học nước ngoài được lựa chọn trong chương trình Ngữ Văn lớp 6 đến lớp 9 của trường Trung học cơ sở chiếm dung lượng khá lớn. Nó là sự kết tinh tinh hoa văn hóa thế giới. Ta bắt gặp những tác giả nổi tiếng như là: Lý Bạch, Đỗ Phủ, Lỗ Tấn, Ta-go, O Hen-ri, Xéc Van-téc,… và những tác phẩm nổi tiếng. Nhìn chung đó là những tác phẩm giàu giá trị nhân bản, mang tính nghệ thuật cao có tác dụng bồi dưỡng tâm hồn, hoàn thiện nhân cách cho các bạn học sinh. Ngoài ra, được tiếp xúc với các tác phẩm,tác giả văn học thế giới nổi tiếng sẽ góp phần giúp các em học hỏi để xây dựng nền văn học Việt Nam hiện đại, là cơ sở để hội nhập với văn hóa thế giới.

2. Các tác phẩm văn học nước ngoài nổi bật

2.1 Các tác phẩm thơ nước ngoài nổi tiếng

2.1.1 Xa ngắm thác núi Lư (Lí Bạch)

​ Xa ngăm thác núi Lư của Lí Bạch

“Xa ngắm thác núi Lư” là tác phẩm thơ Đường nổi tiếng. Bài thơ thể hiện tình yêu thiên nhiên, tâm hồn yêu tự do của tác giả.

- Nội dung: Bài thơ là cảnh tượng thiên nhiên hùng vĩ, tráng lệ, đầy mộng ảo của núi Hương Lô và thác nước núi Lư. Qua đây, bài thơ cũng thể hiện tình người say đắm, tâm hồn lãng mạn và đầy phóng khoáng, yêu thiên nhiên, yêu sự tự do của chính tác giả.

- Nghệ thuật: Sáng tác thành công thể thơ thất ngôn tứ tuyệt, kết hợp hài hòa giữa cái thực và cái hư-ảo. Cách sử dụng từ ngữ sinh động, sáng tạo, giàu hình ảnh, ngôn từ gợi cảm xúc sâu sắc, sử dụng biện pháp tả cảnh ngụ tình đỉnh cao.

2.1.2 Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh (Lý Bạch)

“Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh” là tác phẩm thơ thể hiện tình cảm sâu nặng của nhà thơ đối với quê hương mình bằng tâm hồn nhạy cảm và đầy lòng yêu thương.

- Nội dung: Bài thơ là cảm xúc, nỗi buồn cô đơn của tác giả khi ngắm trăng mà không có bạn. Thể hiện tình yêu thiên nhiên, tình yêu trăng thắm thiết cũng như yêu quê hương sâu sắc của Lý Bạch trong đêm thanh tĩnh nơi đất khách quê người, tưởng nhớ về quê hương. Đồng thời cũng thể hiện niềm tiếc nuối của tác giả khi ngắm trăng mà không có rượu hưởng cùng.

- Nghệ thuật: Tác giả đã sáng tác bài thơ với những ngôn từ giản dị, tinh luyện mà cô đọng cảm xúc. Miêu tả thiên nhiên kết hợp bộc lộ cảm xúc. Sử dụng thành công các biện pháp nghệ thuật như là phép đối và câu rút gọn.

2.1.3 Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê (Hạ Tri Chương)

“Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê” là bài thơ bộc lộ cảm xúc của tác giả sau bao năm xa cách quê hương, nay được trở về quê nhà. Đồng thời thể hiện tình yêu quê hương tha thiết, sâu nặng của tác giả.

- Nội dung: Bài thơ thể hiện một cách đầy đủ nhất, chân thực nhất  mà cũng sâu sắc, hóm hỉnh, ngậm ngùi sau bao năm xa quê của tác giả. Thể hiện tình yêu quê hương, nỗi nhớ thắm thiết khi tác giả được đặt chân trở về quê cũ.

- Nghệ thuật: Sáng tác thành thơ thể thơ thất ngôn tứ tuyệt. Giong thơ thì hóm hỉnh, tươi vui, hào hứng mà cũng ngậm ngùi, nghẹn ngào. Tác giả đã kết hợp khéo léo giữa tự sự đan xen biểu cảm, thành công trong cách sử dụng phép đối làm cho bài thơ trở nên sâu sắc hơn.

2.1.4 Bài ca nhà tranh bị gió thu phá (Đỗ Phủ)

“Bài ca nhà tranh bị gió thu phá” là bài thơ thể hiện lòng nhân ái, giá trị nhân đạo sâu sắc.

- Nội dung: Bài thơ chính là sự trải nghiệm của tác giả. Tận mắt chứng kiến những người nghèo khổ dưới mái nhà tranh trong tay chẳng có gì mà vẫn bị bọn xấu xa cướp bức bóc lột, ức hiếp dân lành. Cùng với sự khốn khổ đó là cơn bão đã cuốn bay đi mái nhà tranh là tài sản duy nhất cuối cùng của người dân. Trải qua mới thấm thía cảnh đời, ông khát khao một ngôi nhà rộng ngàn gian, đủ sức che chở cho ngàn người nghèo khổ trong thiên hạ, không phải lo nắng mưa bão tố. Nếu có thể ta nguyện chết cũng cam lòng.

- Nghệ thuật: kết hợp khéo léo các hình thức tự sự, miêu tả và biểu cảm sâu lắng. Hình thức thơ tự do cổ phối hợp với nhịp câu phóng khoáng, linh hoạt đã tái hiện lại một cách chân thực cảnh tượng nhà tranh bị bão tàn phá cho người đọc thấy được tình cảnh của người nghèo khổ.

2.1.5 Mây và sóng (Ta-go)

“ Mây và sóng” là bài thơ nổi tiếng của Ta-go nói về tình mẫu tử thiêng liêng, bao la, rộng lớn.

- Nội dung: Thông qua những lời thoại của bé và mẹ, bài thơ Mây và sóng của Ta-go đã ngợi ca tình mẫu tử thiêng liêng sâu sắc. Nội dung bài thơ chứa đựng những triết lý nhân văn sâu sắc, tình mẫu tử bao la về hạnh phúc đúng đắn của một đời người.

- Nghệ thuật: tác giả sử dụng những hình ảnh giàu chất trữ tình sâu sắc mang ý nghĩa biểu tượng. Bài thơ như một câu chuyện kể với hình thức lồng đối thoại giữa mẹ và bé vào trong thơ tạo sự ấn tượng lớn cho người đọc. Sử dụng thành công nghệ thuật đối lập, ẩn dụ, và nhân hóa,…

>> Tham khảo thêm: Một số chiến lược ôn thi đại học chất lượng dành cho các sĩ tử

2.2 Các tác phẩm văn xuôi nước ngoài nổi tiếng

2.2.1 Lòng yêu nước (Ê-ren-bua)

“Lòng yêu nước” được trích trong bài báo “Thử lửa”, nó giống như một bài “Hịch tướng sĩ” của nước Nga. Nó vừa có ý nghĩa khai tâm, vừa có khả năng đánh thức những gì tốt đẹp nhất ở trong lòng con người vốn vẫn còn bị niêm phong, tập hợp sức mạnh để cùng đứng lên đấu tranh.

- Nội dung: Tác phẩm thể hiện tình thần yêu nước mãnh liệt, tha thiết, sâu sắc của tác giả và những người dân Nga trong hoàn cảnh cực kì gay gắt trong công cuộc chiến tranh để bảo vệ đất nước, tổ quốc. Qua đó, bài văn cho chúng ta thấy được chân lý “ lòng yêu nước ban đầu chỉ là lòng yêu những thứ tầm thường… . Lòng yêu nước, yêu làng xóm, yêu quê hương sẽ trở thành tình yêu đất nước”

- Nghệ thuật: bài văn được tác giả lập luận một cách chặt chẽ kết hợp với việc nêu các dẫn chứng điển hình và thuyết phục người đọc.

2.2.2 Bài học cuối cùng (A.Đô-đê)

“Bài học cuối cùng” tác phẩm như lời tự truyện của cậu bé Phrang. Những lời tâm sự, suy nghĩ nội tâm một cách hồn nhiên, ngây thơ của bé trong ngày cuối cùng đi học.

- Nội dung: Cảm xúc của bé Phrang vào buổi học cuối cùng và những cảm xúc, suy nghĩ ngậm ngùi của bé. Truyện đã thể hiện lòng yêu nước một cách sâu sắc cụ thể là tình yêu tiếng nói chung của dân tộc và nêu lên chân lý: cho dù là bị rơi vào vòng nô lệ, nhưng vẫn giữa được tiếng nói chung của dân tộc thi vẫn còn hy vọng thoát khỏi kiếp nô lệ đó.

- Nghệ thuật: Miêu tả chi tiết ngoại hình, cử chỉ, hành động, lời nói và tâm trạng, diễn biến suy nghĩ của cậu bé Phrang cùng các nhân vật khác thật khéo léo. Sử dụng ngôi kể thứ đáng tin cậy, hấp dẫn trong mắt người đọc . Ngôn ngữ thì hết sức tự nhiên và gần gũi, chân thành, xúc động.

2.2.3 Cô bé bán diêm (An-đéc-xen)

“Cô bé bán diêm” là tác phẩm cổ tích độc đáo, câu chuyện cổ tích của thời hiện đại. Câu chuyện Cô bé bán diêm đã kể về xã hội ấy, kể lại cái chết thương tâm của cô bé nghèo khổ ngay trong đêm giáng sinh mơ về cuộc sống hạnh phúc bên gia đình.

​ Cô bé bán diêm

- Nội dung: qua câu chuyện về Cô bé bán diêm đã đưa bạn đọc đến với những thông điệp cuộc sống: thương cảm trước số phận của trẻ thơ bất hạnh, khát vọng hạnh phúc ấm no, gia đình trọn vẹn của những đứa trẻ đáng thương, phấn đấu một tương lai trẻ thơ tốt đẹp hơn.

- Nghệ thuật: Miêu tả diễn biến tâm lí nhân vật một cách sâu sắc, tác giả còn sử dụng thành công các biện pháp tương phản nhằm tạo điểm nhấn cho số phận bất hạnh nhưng cô bé vẫn luôn khát vọng và mong muốn cuộc sống và tương lai tươi sáng.

2.2.4 Chiếc lá cuối cùng (O-Hen-ri)

“Chiếc lá cuối cùng” là tác phẩm thấm đẫm tinh thần nhân văn, nhân đạo: hành động đầy ý nghĩa của cụ Bơ-men vẽ chiếc lá thường xuân cuối cùng để mong muốn Gion-xi lạc quan và cứu sống Giôn-xi.

- Nội dung: Truyện ngắn chứa đựng những giá trị nhân văn sâu sắc, câu chuyện nói lên vẻ đẹp của tình bạn, tình yêu thương đùm bọc của những con người với nhau. Qua đó nhà văn cũng muốn gửi đến bạn đọc thông điệp: Hãy luôn thắp sáng những ngọn lửa của khát vọng yêu thương, khát vọng sống, mang nghệ thuật để phục vụ con người.

- Nghệ thuật: Truyện có nhiều tình huống hấp dẫn, cách sắp xếp chi tiết hợp lý, hài hòa, chặt chẽ. Đặc biệt đảo ngược tình huống cho người đọc thấy hấp dẫn, miêu tả tính cách nhân vật qua các lời thoại thể hiện tình yêu thương, tình bạn.

2.2.5 Đánh nhau với cối xay gió (Xéc-van-téc)

“Đánh nhau với cối xay gió” kể về Đôn Ki-hô-tê đánh nhau với cối xay gió, một trận đánh kỳ quặc trong cuộc phiêu lưu mạo hiểm cùng với giám mã Xan-chô Pan-xa.

​ Đánh nhau với cối xay gió

- Nội dung: Qua văn bản này, tác giả muốn chế giễu sự tàn dư của lý tưởng hiệp sĩ thời phong kiến lạc hậu. Sự tương phản giữa Đôn-ki-hô-tê và Xan-chô Pan-xa đã tạo nên cặp nhân vật độc đáo, bất hủ, ấn tượng sâu đậm trong người đọc. Qua đây, tác giả cũng muốn báo trước sự xuất hiện của thời đại Phục hưng với những tư tưởng mới, lối sống mới, con người mới, tính cách nghị lực mới phi thường.

- Nghệ thuật: Khắc họa thành công từ ngoại hình cho đến tính cách hai nhân vật, kiểu cặp nhân vật đối lập-tương phản. Kết hợp với giọng điệu hài hước, hóm hỉnh đồng thời là phê phán.

2.2. 6 Hai cây phong (Ai-ma-tốp)

“Hai cây phong” thuộc phần đầu của truyện “Người thầy đầu tiên” đây là đoạn trích ca ngợi tình cảm thiêng liêng, tình yêu quê hương đồng thời ca ngợi về người thầy.

- Nội dung: Với ngòi bút sắc bén, tác giả đã miêu tả hai cây phong một cách đầy cảm xúc. Truyền cảm hứng cho người đọc tình yêu quê hương da diết và đặc biệt hơn là niềm xúc động trước hai cây phong. Hai cây phong là hình ảnh gắn liền với những kỉ niệm thầy trò, người thầy- người đã vun vén ước mơ cho những học trò.

- Nghệ thuật: Ngôi kể về người kể trong tác phẩm đã tạo nên hai mạch kể lồng ghép song song tạo nên sự độc đáo, thu hút người đọc. Kết hợp hài hòa yếu tố miêu tả, biểu cảm làm cho tác phẩm giàu cảm xúc. Ngòi bút đậm chất hội họa, tạo rung cảm đến người đọc. Sử dụng biện pháp nhân hóa một cách tài tình, liên tưởng đầy táo bạo kết hợp với chất thơ đã tạo nên sức hấp dẫn cho tác phẩm.

2.2.7 Đi bộ ngao du (Ru-xô)

“Đi bộ bao du” là tác phẩm nói về lợi ích của việc đi bộ thường xuyên, nó bao gồm 3 đoạn văn, mỗi đoạn văn nói về một lợi ích khác nhau. Đi bộ sẽ giúp bạn thoải mái, chủ động, tự do có ích cho sức khỏe, học tập, quan sát…

- Nội dung: Văn bản đã đi sâu vào chứng minh những lợi ích của việc đi bộ đối với con người. Cụ thể là: đi bộ tạo cho con người cảm giác thoải mái. Đi bộ ngao du được trau dồi kiến thức, học hỏi, quan sát và tốt cho sức khỏe... Qua đây, tác phẩm cũng cho chúng ta thấy Ru-xô là con người có lối sống vô cùng giản dị, quý trọng tự do và yêu thiên nhiên.

- Nghệ thuật: Tác phẩm như một bài viết về thể loại chứng minh nên tác giả đã sử dụng cách lập luận chặt chẽ, có sức thuyết phục, lí lẽ và dẫn chứng sinh động thu hút người đọc.

2.2.8 Ông Guốc-đanh mặc lễ phục (Mô-li-e)

“Ông Guốc-đanh mặc lễ phục” là một vở hài kịch nhằm phê phán, mua vui tạo tiếng cười sảng khoái cho người đọc, mang tính giải trí cao và có những bài học đáng quý cần rút ra.

- Nội dung: văn bản là tác phẩm khắc họa sâu sắc tính cách lố lăng của một tên trưởng giả đã dốt nát, kiến thức hạn hẹp nhưng lúc nào cũng đòi học làm sang, tạo nên tiếng cười giải trí, sảng khoái cho đọc giả.

- Nghệ thuật: Tác giả đã linh hoạt trong việc sử dụng các lời thoại sinh động và chân thực, hài hước nhưng rất phù hợp với tình huống của tác phẩm. Nghệ thuật tăng cấp khiến cho lớp kịch càng ngày hấp dẫn, kịch tính xen lẫn hài hước. Tính cách nhân vật cũng được khắc họa một cách rõ nét và thành công.

2.2.9 Cố hương (Lỗ Tấn)

“Cố hương” là chuyện kể về nhân việc nhân vật “tôi” trở về quê hương sau hơn 20 năm xa cách. Cảnh vật ở làng quê đã trở nên tiêu điều không còn đẹp như trong hồi tưởng của nhân vật tôi. Cùng với đó là những tâm trạng buồn thương, xót xa của nhân vật tôi.

​ Cố Hương của Lỗ Tấn

- Nội dung: Truyện ngắn như vẽ lại bức tranh sa sút về mọi mặt ở trung quốc đầu thế kỉ XX. Qua đó tác giả đã phê phán và hy vọng xã hội có thể phát triển tốt đẹp hơn. Tác phẩm được viết trên cơ sở tình yêu thương quê hương, nhân dân của tác giả, đồng thời đặt vấn đề lối đi cho người nông dân lao động và toàn xã hội.

- Nghệ thuật: bố cục truyện chặt chẽ, cách sử dụng ngôn từ thì linh hoạt, sáng tạo. Sử dụng các thủ pháp nghệ thuật đan xen thời gian: hồi ức, hiện tại, đối chiếu, ….Ngoài ra tác giả còn thành công trong việc miêu tả diễn biến tâm lí nhân vật một cách độc đáo, góp phần khắc họa tính cách nhân vật và các chủ đề trong tác phẩm. Kết hợp khéo léo các biện pháp tự sự, miêu tả, biểu cảm, nghị luận,… các hình ảnh nghệ thuật được gây dựng lên một cách có ý nghĩa triết lý sâu sắc.

2.2.10 Những đứa trẻ (M.Go-ro-ki)

“Những đứa trẻ” là truyện kể về những chuyện có thật khi tác giả còn nhỏ. Tác giả đã kể lại những câu chuyện đó một cách xúc động và đồng cảm với những đứa trẻ thiếu tình yêu thương.

 - Nội dung: Đoạn trích kể về tình bạn thắm biết của Aliosa và ba đứa trẻ hàng xóm thiếu thốn tình yêu thương. Aliosa và ba đứa trẻ hàng xóm có địa vị xã hội là khác nhau: aliosa ở với ông bà thường bị ông đánh còn 3 đứa con đại ý sống trong giàu có nhưng lại thiếu tình yêu thương của người mẹ. Vì thế chúng đã đến với nhau, yêu thương nhau bất chấp.

- Nghệ thuật: Tác phẩm thành công với cách kể nhẹ nhàng giàu hình ảnh, đan xen hài hòa giữa chuyện đời thường và chuyện cổ tích. Xây dựng tình tiết, vị thế, tính cách cho nhân vật một cách độc đáo. Và việc không gắn danh cho những đứa trẻ đã khiến cho câu chuyện mang ý nghĩa rộng hơn, khái quát và đậm chất màu sắc cổ tích.

2.2.11 Rô-bin-xơn ngoài đảo hoang (Đi-phô)

“Rô-bin-xơn ngoài đảo hoang” là truyện kể về anh chàng Rô-bin-xơn thích ngao du mạo hiểm khám phá những miền đất mới và không may gặp tai nạn đắm thuyền, anh bị dạt vào sống tại một đảo hoang.

​ Rô-bin-xơn ngoài đảo hoang  ​

- Nội dung: tác phẩm là bức chân dung về anh chàng Rô-bin-xơn và cuộc sống đầy gian khổ ngoài đảo hoang. Qua đây thể hiện ý chí nghị lực phi thường và sự sáng tạo, tinh thần lạc quan của con người vượt qua khó khăn.

- Nghệ thuật: miêu tả chân dung nhân vật một cách khéo léo. Ngôi kể, tả là ngôi thứ nhất làm cho câu chuyện trở nên đáng tin cậy hơn kết hợp với giọng kể tự nhiên và có chất hài hước. Nhân vật kể, tả bức chân dung của chính bản thân mình bằng những lời lẽ giản dị, thân mật, và pha chút hài khiến cho câu chuyện trở nên hấp dẫn.

2.2.12 Con chó Bấc (G.Lân-đơn)

“Con chó Bấc”, đoạn trích là một phần của truyện ngắn “Bố của xi-mông” nói về một cậu bé đáng thương không có bố, bị bạn bè trêu chọc và có ý định đi tự tử.

- Nội dung: Qua diễn biến tâm trạng, tâm lý của ba nhân vật: Xi-mông, Blăng-sốt và Phi-líp, nhà văn đã cho người đọc thấy được về lòng yêu bạn bè, mở rộng ra chính là tình yêu thương con người, sự thông cảm sẻ chia những những nỗi đau và lầm lỡ của người khác.

- Nghệ thuật: miêu tả tâm lí nhân vật một cách sâu sắc, tinh tế với giọng kể giản dị trong sáng, thể hiện nội dung cô đọng và sâu sắc, ý nghĩa.

Trên đây là những kiến thức cơ bản về nội dung và nghệ thuật các tác phẩm thơ, văn nổi tiếng thế giới trong Văn học nước ngoài từ lớp 6 đến lớp 9. Hy vọng bài viết có thể giúp các bạn hiểu thêm phần nào văn học thế giới. Vieclam123.vn chúc các bạn học tập đạt kết quả tốt!!!